Herstructurering Groeseind

Project    Slideshow    Gegevens
Van stenige arbeiderswijk naar frisse, groene buurt die er altijd al lijkt te zijn geweest
De voormalige arbeiderswijk Groeseind, gebouwd rondom textielfabriek D.P van Maren, heeft een herstructurering ondergaan. Van een typische vooroorlogse wijk met kleine sociale huurwoningen, weinig groen en veel auto’s in de straten is het getransformeerd tot een frisse, groene buurt met open karakter die de indruk geeft er altijd al zo te hebben gelegen. Het is een diverse en gewilde wijk geworden met een grote variatie aan huur- en koopwoningen die door haar opzet ook de omliggende buurten een positieve impuls geeft.

“Terugkijkend ben ik bijzonder trots op de hoge kwaliteit van het plan, waar ondanks economisch mindere tijden nooit aan is getornd.”

Mark van Doorn
Algemeen directeur van ontwikkelaar Janssen de Jong Projectontwikkeling
Stenige arbeiderswijk met smalle straatjes
Het oude Groeseind was een zeer uniforme, stenige buurt met 380 kleine sociale huurwoningen, gebouwd in de jaren ’20 en ’50. De wijk werd gekarakteriseerd door smalle straatjes, waarin tevens werd geparkeerd en had zeer weinig groen. Eind vorige eeuw waren de woningen technisch verouderd en voldeden ze niet meer aan de woonwensen van de huurders. Een bedrijventerrein met garagebedrijven, tankstation en groot textielbedrijf, dat ook in het gebied lag zorgde bovendien voor veel overlast. Janssen de Jong Projectontwikkeling, WonenBreburg, Tiwos, Hurks vastgoedontwikkeling en de gemeente Tilburg sloegen de handen ineen voor de transformatie van deze verouderde buurt. De Zwarte Hond ontwierp het masterplan en later het stedenbouwkundig plan.
Plankaart
Groen en diversificatie belangrijkste ingrediënten herstructurering
De belangrijkste middelen waarmee de herstructurering is ingezet, zijn de toevoeging van meer (openbare) groene ruimte en de diversificatie van het woningaanbod. Daarnaast is er veel aandacht besteed aan de versterking van bestaande kwaliteiten.

Het raamwerk van groene, openbare ruimte, is de drager van het plan. Nieuwe groene straten en pleinen vergroten de kwaliteiten van de woonomgeving en zorgen voor verbindingen tussen de oude en de nieuwe delen in de wijk. Centraal in het plan ligt een langgerekt park waar de buurtbewoners kunnen spelen, recreëren en ontspannen. De stadslanen komen hierop uit en worden om het park heen geleid. De woonstraten hebben in de eerste plaats een verblijfskarakter. Een groot aantal woonstraten zijn zelfs afgesloten voor doorgaand verkeer. Delftse stoepen en zitelementen nodigen uit om de groene buitenruimte intensief te gebruiken. Parkeren is uit het zicht opgelost in de tussengebieden. Door uit te gaan van het bestaande stedenbouwkundige weefsel ligt de buurt heel natuurlijk in de wijk.
Architectuur
Negen architecten werden ingeschakeld om de woningen te ontwerpen voor het vernieuwde Groeseind. Door de randvoorwaarden in het stedenbouwkundige plan werd de samenhang in de wijk gewaarborgd, maar geen straat is hetzelfde. Grondgebonden woningen en appartementengebouwen van verschillende typologieën wisselen elkaar af en (sociale) huur en koop zijn gemengd. Het Villament gebouw torent boven de laagbouw uit en geeft de wijk een herkenningspunt. De woningen aan de hoofdstraten zijn uitgevoerd in vrolijk oranje baksteen. Een verademing ten opzichte van de grauwe baksteen van voor de herstructurering.
Betrokken bewoners, ontwerpers en opdrachtgevers maken Groeseind tot succes
Herstructureringsprocessen kennen een lange realisatieperiode. Door vanaf het begin een open dialoog te voeren ontstond vertrouwen, betrokkenheid en oplossingsgerichtheid. Hierbij zijn veel partijen betrokken geweest, oude en nieuwe bewoners, vier welwillende opdrachtgevers, een proactieve gemeente en een grote hoeveelheid ontwerpers. De Zwarte Hond heeft in dit traject als supervisor het project gestuurd en de kwaliteit gewaarborgd. “Niet star, maar streng” en altijd op zoek naar een goede afstemming tussen de verschillende partijen en belanghebbenden, met het beeld van de organisch gegroeide stad voor ogen.


Betrokken architectenbureaus: Aartsen & Partners Architecten, Atelier Brink, AtelierPro, AWG Architecten, Bedaux de Brouwer Architecten, Biq/Hans van de Heijden Architecten, Rijnvos Voorwinde Architecten, Rocha Tombal Architecten en De Zwarte Hond (tevens landschapsontwerp en supervisor).

“Een levendig en toekomstbestendig Groeseind, met dit doel zijn we in 2002 gestart met de herstructurering van de verouderde arbeiderswijk. Ik denk dat we met zijn allen, en niet op de laatste plaats de bewoners, trots zijn op het eindresultaat. Groeseind is echt een geweldige wijk geworden, een visitekaartje van de stad Tilburg.”

“Door vanaf het begin een open dialoog te voeren met bewoners ontstond vertrouwen en betrokkenheid en is er een breed draagvlak gecreëerd. Het resultaat is een levendige, moderne wijk met een gevarieerd aanbod dat voldoet aan de woonbehoeften van de stad.”

Gegevens

Project
Herstructurering Groeseind

Locatie
Tilburg, Nederland

Omschrijving
Stedenbouwkundig plan woonwijk van 470 woningen

Opdrachtgever
Janssen de Jong Projectontwikkeling, WonenBreburg, Tiwos, Hurks vastgoedontwikkeling, gemeente Tilburg

Periode
2006 - 2018

Oppervlakte
144.000 m2

Beelden
Petra Appelhof / aerial photos: Janssen de Jong Projectontwikkeling

Meer weten?

Jeroen de Willigen
Jeroen de Willigen
Stedenbouwkundige / Directeur / Partner
E-mail
LinkedIn

Gerelateerd

Alle projecten