Sociëteitsgebouw G.S.C. Vindicat

Project    Slideshow    Gegevens
Monumentaal studentenhonk aan Grote Markt
Mutua Fides
Als begin van de vernieuwing van de oostwand, aan de voet van d’Olle Grieze, verschijnt op een van de markantste hoeken van de stad de nieuwe sociëteit van Vindicat atque Polit. Op deze beeldbepalende plek herplant de Groninger Studentenverenging haar wortels mogelijk voor de laatste keer. De verhuizing van Vindicat vanuit het midden naar de hoek vraagt om een nieuwe monumentale positie aan de de Grote Markt. Stevig naast de Martinitoren, onlosmakelijk verbonden aan de geschiedenis van de oude binnenstad en de Grote Markt. De Zwarte Hond heeft binnen het beeldkwaliteitplan van Müller-Reimann Architekten een stoer, ambachtelijk en stijlvol pand ontworpen met het karakter dat bij Vindicat past.

Huis aan de Grote Markt
Het ontwerp is een nauwkeurige invulling van de eisen en vragen die Vindicat en de gemeente Groningen aan het ontwerp hebben gesteld. Als het aan ons ligt, krijgt de vereniging een eigentijds, Hollands huis met grandeur, vensters op de stad en een balkon aan de Grote Markt. Met een bakstenen gevel die verhult en onthult waar gewenst, die smoelt en de stad siert. Een sociëteit die staat als een huis.
Naar de hoek aan het Martinikerkhof en het pleintje voor ‘t Feithhuis vertrapt de gevel als geleidelijke overgang naar de belendende panden. De zesde laag wordt op vergelijkbare wijze vormgegeven: er ontstaat een dakterras aan de Nieuwe Marktzijde en een penthouse aan de Grote Marktzijde met daarin Senaatskamer, Commissiekamer en Magna Pete. Met het programma gevuld in de beschikbare bouwenvelop krijgt de nieuwbouw de maximale hoogte van 23 meter en is een kelder niet nodig. Dit scheelt aanzienlijk in de kosten en bouwtijd.
Komen en gaan
De voordeur geeft toegang tot de hal en de daaraan gelegen monumentale trap naar de bel–etage. Zo verdwijnen de leden niet ineens achter de voordeur, maar lossen ze langzaam op in het ruimtelijke labyrinth dat alle gemeenschappelijke ruimtes verbindt. De ruimtelijkheid van de begane grond is zichtbaar vanaf de straat en geeft niks prijs als de vereniging dat niet wil. Het blijft geheimzinnig tenzij Vindicat besluit om tijdelijk de begane grond meer open aan de Grote Markt te leggen. De keuze van activiteiten op deze plek ligt in dit ontwerp niet op voorhand vast, maar kan zich op allerlei manieren in de toekomst ontwikkelen. Zo blijft de besloten status van de sociëteit gehandhaafd en kan ze zich naar keuze meer en minder actief en open opstellen naar de Stad.
Eigenlijk is alles wat op de huidige locatie grotendeels op straat plaatsvindt rondom de sociëteit in het ontwerp letterlijk en figuurlijk naar binnen gehaald. Ook het laden en lossen kan nu volledig op eigen terrein plaatsvinden. In de buitengevel op de begane grond zijn slechts drie in- en uitgangen; voor leden, voor personeel en een nooduitgang. Alle deuren naar de diverse opslagen zijn allemaal inpandig. De begane grond kan daardoor transparant blijven en het pand is zeer goed beheersbaar. En het gebruik van de openbare ruimte wordt zo min mogelijk verstoord.
Levendigheid wordt gecreëerd door sfeervolle ruimtes vol trots en mysterie op alle lagen van het gebouw te positioneren, meer en minder zichtbaar voor elkaar en ook vanaf de markt. ‘s Avonds gloeit het licht achter de ramen. Schimmen bewegen in de CZ en in de leeszaal zijn achter de hoge vensters boekenkasten tot aan het plafond zichtbaar. Uit een van de schoorstenen kringelt een pluimpje rook. Vindicat is dag en nacht een levendig en licht baken aan de Grote Markt.

“Op miraculeuze wijze heeft De Zwarte Hond op de compacte kavel een gebouw met een grote ruimtelijke rijkdom weten te creëren. Robuust in zijn verschijning, maar uiterst verfijnd in zijn materialisering, proporties en details. Met een keur aan verschillende binnen- en buitenruimtes, die door middel van trappartijen en vides in elkaar overvloeien, en waar licht en donker elkaar fraai afwisselen.”

Van binnen naar buiten
Het gebouw is van binnen naar buiten ontworpen. Een concept gebaseerd op de gewenste ruimtelijke ontwikkeling en de relaties tussen functies. Vanuit het programma van eisen hebben wij elke ruimte de gevraagde karakteristieke eigenschappen gegeven en bepaald welke positie deze ruimtes tot elkaar moesten krijgen. Ook elementen als geluid, daglicht, bevoegdheden, hoogtes en representativiteit zijn hiervoor ingezet. Op basis hiervan en aan de hand van gegeven mores en gewoontes op de huidige sociëteit zijn de ruimtes geordend en passend gemaakt in het voorgeschreven stedenbouwkundige volume.
De hoofdroute en de facilitaire kern in het midden faciliteren het programma. Als losse dozen zijn de programmaonderdelen aan deze kern gekoppeld. Kantoren krijgen optimaal daglicht door hun ligging aan de gevels aan de zijde van het Martinikerkhof en de Nieuwe Markt. In het midden van het gebouw, los van de gevel, liggen de Van der Rijnst, Pan en Mensa. Ruimtes die veel geluid produceren. Representatieve functies als de CZ met het balkon, de leeszaal, de Magna Pete en Senaatskamer liggen aan de Grote Markt. In de facilitaire kern zijn de keukens, afvalruimtes, liften, toiletten, opslag- en schoonmaakruimtes gelegen. Looproutes voor personeel zijn steeds zo efficiënt en kort mogelijk.

“Van de ‘herstelde’ rooilijn tot de okergele baksteen, die precies tussen de kleur van de Martinitoren en het Grand Theater in zit – contextueel staat het ontwerp als een huis. Tegelijk is de architect erin geslaagd om de tradities die de vereniging kenmerken onder te brengen in een modern pand dat voldoet aan alle eisen van deze tijd.”

Gegevens

Project
Sociëteitsgebouw G.S.C. Vindicat

Locatie
Groningen, Nederland

Omschrijving
Onderkomen studentenvereniging met verschillende eetzalen, cafe’s etc.

Opdrachtgever
Gemeente Groningen Dienst RO/EZ

Periode
2009 - 2014

Oppervlakte
5.080 m2

Bijzonderheden
Winnaar Groninger Gebouwenenquête 2014, zowel jury- als publieksprijs Eervolle vermelding BNA Beste Gebouw van 2015 in categorie Identiteit & Icoonwaarde

Beelden
Harry Cock

Meer weten?

Henk Stadens
Henk Stadens
Architect | Partner
E-mail
LinkedIn

Gerelateerd

Alle projecten